Michiels weblog:
Operation Iraqi Sunrise - Algemeen
Operation Iraqi Sunrise: de video
Door Michiel Veenstra, woensdag 3 maart 2004 om 16:36
Operation Iraqi Sunrise: dag 8 en 9
Door Michiel Veenstra, dinsdag 2 maart 2004 om 17:10
Zaterdagochtend. Ondanks het feit dat we geen uitzending hebben, staan we op de gebruikelijke tijd op. Onze bagage moet namelijk uiterlijk acht uur worden verzameld bij de Media Ops tent, want hoewel wij vliegen, moeten onze tassen met de Landrovers worden vervoerd naar Shayba waar we ze aan het eind van de middag weer treffen. Alles is voor het laatst: de laatste douche in de hangende slaapzak, het laatste ontbijt, de laatste keren het geluid van de knappende stenen onder onze military boots. 
Als we willen instappen voor de trip naar As Samawah, worden we eerst bij elkaar geroepen door de Overste. We krijgen als dank voor ons bezoek, onze bijdrage aan de moraal en onze berichtgeving een wel heel bijzonder aandenken: een speciale Mariniersmunt die alleen aan afzwaaiende officiers wordt overhandigd, sowieso al nooit aan burgers. De unieke nummers op de munt verraden de exclusiviteit: het hoogste serienummer is 544. We"re one of the guys en worden deelgenoot van een bijzondere traditie: we moeten deze munt altijd bij ons dragen. Als we ooit een oud-marinier tegenkomen en we roepen "coincheck", betaalt 1 van de aanwezigen een rondje: of de aangesproken persoon als deze geen munt op zak heeft, of juist degene die "coincheck" geroepen heeft als de tegenpartij de munt ook kan laten zien. We zijn bijzonder vereerd. En voor eens en altijd van de taakverdeling wie er "s ochtends koffie moet halen verlost. De trip naar As Samawah is fantastisch: we krijgen de kans om te shoppen in de lokale winkels, lopen over een drukke markt en genieten van een kop thee in een plaatselijk theehuis. Los van de gewapende mariniers om ons heen die over onze veiligheid waken en de kogelwerende vesten die aan onze schouders trekken, lijkt een oorlog even heel ver weg. We lopen in een fantastische stad met bont uitgestalde koopwaar, de drukte van een exotische metropool.
Veel bewoners spreken ons aan en laten merken blij te zijn met de aanwezigheid van de Nederlanders. We krijgen complimenten voor iets waar we niets mee te maken hebben. Het voelt wel wat misplaatst. Vlak voor we instappen om weer naar Camp Smitty te rijden, hoor ik achter me een jongetje enthousiast roepen: “Mike! Mike! Alex! Alex"! We draaien ons om en zien een bekend gezicht: dit jochie stond eergisteren ook buiten bij de kapper en toen hebben we ons aan hem voorgesteld. Stom toevallig komen we hem weer tegen en hij kent onze namen nog. Wij hebben oprecht geen idee meer wat de zijne is. Dit voelt heel kut. In een land waar kinderen soms minutenlang met een grote glimlach van een afstandje naar je staan te kijken, waar ze dolblij zijn met een hand, of een in de lucht gestoken duim als wedergroet zijn wij het toonbeeld van een westers egocentrisme waarin je niet eens die ene naam die je te horen krijgt van een Irakees jongetje met een schittering in zijn ogen onthoudt. We stappen in en zwaaien nog een keer hartelijk naar hem. Zijn duim gaat de lucht in en verdwijnt onder het geluid van het optrekkende pantservoertuig in de verte. Hij gaat dit waarschijnlijk nooit meer vergeten. And for all the wrong reasons, ik ook niet.
Terug in Camp Smitty is er eigenlijk nergens meer echt tijd voor. Een snelle lunch en dan op naar de landingsplaats van de Chinook: it"s time to leave. Ruud en Jens van Media Ops zwaaien ons uit, de rest van de jongens is met de Landrovers en onze bagage al halfweg Shayba. Stoere mariniers, maar ik bespeur toch wat emotie. Het was een intense week. Onder oorverdovend lawaai landt de chinook tussen een wolk van opstuivend zand. In de crew herkennen we veel gezichten van ons uitstapje naar Talil, waaronder piloot Han. Hij heeft er zin in: hij belooft Adam -- en ons -- de rit van ons leven. Han is een man van zijn woord. We stijgen op in een hoek van 59 graden -- met de neus naar beneden. Scheren rakelings over een rivier waardoor Maikel, die op de achterklep aan het filmen is, tot zijn knieën door het water waadt. Maken duikvluchten. G-forces vliegen je om de oren. Een fris briesje in het gezicht, de zon in de nek. Het is één grote, goddelijke E-ticket-ride en hij duurt twee uur. Ik kan alleen maar heel breed lachen en roep af en toe "waanzinnig" zonder dat iemand het door het constante door oordopjes afschermde lawaai hoort.
 Camp Smitty bij het opstijgen |
 In de Chinook. |
 Omsingeling en inspectie van een verdacht voertuig |
 Maikel houdt zijn evenwicht bij een stunt |
 Alex houdt het even niet binnen |
 Brandende olievelden in Irak |
Na twee uur landen we op Shayba, waar we afscheid nemen van onze crew en de hier gestationeerde Shyla. We worden opgewacht door de jongens van Media Ops met onze bagage en vervolgen onze trip naar Koeweit Stad. Onderweg gooit Alex er nog wat resterend maagvulsel uit, hij voelt zich echt goed beroerd. En da"s best lullig, want we maken ons op voor een avond relatief ongekende luxe in het luxe Crown Plaza Hotel. Helemaal voor de Media Ops-jongens is het een feest: voor het eerst sinds maanden dragen ze weer burgerkleding, kunnen ze uitgebreid in bad en staat er een heerlijke steak voor ze klaar. Geen alcohol helaas, want ook dat is -- naast fotograferen -- in Koeweit verboden. Na het eten begeven ze zich in opperbeste stemming naar het zwembad -- iets dat je na drie maanden woestijn toch behoorlijk schijnt te missen. Arend, Maikel en Maarten gaan buiten nog wat winkelen en samen met Alex - die na een half uur onder een warme douche weer helemaal is opgeknapt - en Adam blijf ik achter. We praten wat na over een bijzondere week en gaan dan toch echt naar ons bed. We zijn op. De volgende ochtend is het vroeg dag: kwart over zes verzamelen we in de lobby om naar het vliegveld gereden te worden. Een ritje van nog geen vijf minuten later is het tijd voor het afscheid. Omhelzingen en kloppen op de rug. Een raar gevoel hoe zeer je vertrouwd kunt raken met mensen onder intense omstandigheden.
De terugreis gaat via Londen. Het is een lange dag met vliegtuigvoedsel, wachten, half slapen en film kijken. Half zeven Nederlandse tijd landen we op Schiphol en na een half uur op de bagage te wachten lopen we de aankomsthal binnen. We omhelzen onze thuisblijvers, weten of van opwinding niet waar te beginnen met vertellen of zijn van moeheid stil. Met een stevige omhelzing nemen we afscheid van elkaar en gaan ieder onze eigen weg naar huis.
Het is koud in Nederland, 2 graden. Over gladde snelwegen, langs keurige woonwijken. Het woestijnzand nog in de neus en de Mariniersmunt in de broekzak. We maken ons op voor de tweede cultuurshock in een week. En gaan dan weer door met ons leven. Dat nooit meer hetzelfde zal zijn.
Operation Iraqi Sunrise: dag 7
Door Michiel Veenstra, dinsdag 2 maart 2004 om 17:09
Vrijdagochtend. De laatste uitzending vanuit Camp Smitty staat voor de boeg. De dag begint wat later, want er is geen ontbijt: op vrijdag is het hier zondag en dus draait Smitty zondagsdienst. Dat houdt in: een uitgebreide brunch vanaf tien uur en vooralsnog een half uurtje langer in de slaapzak. Heerlijk, want als er iets is waar veel van de crewmembers zich aan bezondigen hier dan is het wel veel te weinig slapen. Weblog-updates, leuke maar ook diepgaande gesprekken en hoofden vol indrukken verhinderen avond na avond het op tijd naar bed gaan. Maar wat maakt het uit -- slapen doen we thuis wel, of in het vliegtuig. Nu ervaren we!
De uitzending verloopt heerlijk: de stemming is uitgelaten, de tent vol en de groeten aan en van het thuisfront blijven maar komen. Het loopt zelfs zo storm, dat we steeds meer tot het inzicht komen dat we te weinig tijd hebben. Dat we eigenlijk langer door zouden moeten gaan vandaag. Een kort heen-en-weer gecommuniceer tussen As Samawah en Hilversum resulteert even na achten tot een inbraak in de uitzending door Bart van Leeuwen: we mogen met liefde zijn eerste uur Goud van Oud "afpakken". Gejuich in en om de tent, we hoeven nog niet meteen om negen uur uit de lucht! In alle haast wordt er een playlist in elkaar gedraaid voor het bonus-uur met nog één keer de grootste Tour of Duty-knallers er in en ook, als laatste plaat van Operation Iraqi Sunrise, "Goodnight Saigon" van Billy Joel. Alle aanwezige mariniers zingen mee, maar: ingetogen, haast plechtig. Heel bijzonder, kippenvel overvalt me voor de zoveelste keer deze week. Als we plaatselijke tijd om 12 uur dan echt klaar zijn, vallen we elkaar beurtelings in de armen: het zit erop. Met afstand de meest bijzondere en wellicht ook mooiste radio die we tot nu toe hebben gemaakt. Ontlading.
Maar: ook goed nieuws uit Nederland! Sky Radio, eigenaar van Radio Veronica, bevestigt dat er een kleinere schotel is besteld die ook na ons vertrek achterblijft. In combinatie met de FM-zender van Adam -- die hij dus ook niet weer mee terug neemt -- betekent dat dat Veronica in de ether blijft op en rond de basis. De hele dag zullen we van de mensen hier horen hoe blij ze daar mee zijn, dat de muziek niet weggaat. En eigenlijk hoeven ze ons dat niet eens te zeggen; het feit dat je uit werkelijk elke tent en barak Radio Veronica over de woestijn hoort schallen, spreekt boekdelen. We laten een blijven kado achter. Na de heerlijke brunch staat ons een rustige middag te wachten: er is geen excursie gepland. Wel mogen we -- Maikel en Maarten verkiezen achterblijven om snel alles opgeruimd en ingepakt te hebben - mee naar een stuk woestijn waar de Coalition Forces geimproviseerde schietbanen hebben. We kijken wat toe, maar genieten vooral van het zachte zand en het heerlijke weer.
Dit is ook voor het eerst dat ik in een setting zit die ik me altijd voorstelde bij een woestijn: glooiende heuvels stuifzand. Wat we hiervoor alleen aan woestijn hebben gezien leek nog het meest op een grote bouwput, rommel. Gruis. Niets. De middag verloopt heerlijk rozig. Als we tegen het avonduur terugkomen in de Media Ops tent, herkennen we "ons" stekkie nog nauwelijks: de hele studio is teruggebracht tot een aantal keurig ingepakte flightcases. Een zee van ruimte, maar ook een extra herinnering aan het feit dat het echt voorbij is. We krijgen ook goed nieuws: de deal van Adam"s knipbeurt gaat door! Dat betekent dat we morgen niet zeven uur lang in de Landrovers weer naar Koeweit hoeven te rijden, maar dat we in twee uur met de Chinook naar kamp Shayba worden gevlogen, vanwaar het nog anderhalf uur tot Koeweit-stad is. Shayba is het enige kamp dat we niet hebben bezocht, deels ook omdat we later naar Irak vertrokken dan aanvankelijk gepland. Bijkomend voordeel is dat Shyla, Shayba"s chefkok, dan met ons mee terug kan vliegen naar basis. Ze was gisteren aangekomen bij Camp Smitty om bij ons in de uitzending te gast te zijn en was ook mee op de fieldtrip in de woestijn. We zijn echt heel erg blij met dit nieuws; niet alleen is deze manier van reizen stukken spectaculairder en comfortabeler, de besparing op de reistijd levert ook nog een extra uitstapje naar As Samawah op voor een kop thee in een plaatselijk theehuis.
Na onze laatste keer avondeten pakken we de tas vast in en trekt iedereen zijn eigen plan. Adam legt nog wat bezoekjes af, Alex hangt tot laat met wat jongens van Media Ops op de bank en samen met Arend beland ik in het manschappenverblijf, de plaatselijke stamkroeg zeg maar. Als Adam zich even later bij ons voegt ben ik nog getuige van het snelste potje tafelvoetbal: Adam en Arend laten zich binnen no-time inmaken met 10-0 en moeten dan uit traditie onder de tafel doorkruipen. Gezelligheid en hilariteit alom ;-)
Over & out
Door Michiel Veenstra, vrijdag 20 februari 2004 om 11:14
Met Loud Static op de achtergrond vielen we elkaar in de armen om 12 uur plaatselijke tijd na een intense maar te gekke laatste uitzending vanaf Camp Smitty. Vandaag nog een kort programma en morgenochtend naar Koeweit, waar we de dag en nacht doorbrengen voor we zondag terugvliegen. De satellietverbinding en dus ook ons internet wordt zo afgebroken, dus tot zover de updates uit Irak. Maandag zal ik nog wat schrijven over de laatste dagen hier. Over & out.
Jens Telelens
Door Michiel Veenstra, donderdag 19 februari 2004 om 11:37
Duaal
Door Michiel Veenstra, donderdag 19 februari 2004 om 9:55
Op het verslag van gisteren plaatste Marjon het volgende commentaar, waar ik graag even op reageren wil: Ik vindt het erg leuk om jullie verhalen te lezen, maar ik vond het bij dit verhaal wat minder om te horen dat je gister pas voor het eerst besefte dat er ook écht gevaar is.... Onze jongens zitten daar en wij hier als thuisfront maken ons iedere dag zorgen daarover. Soms krijg ik het gevoel dat jullie daar op "vakantie" zijn,maar voor ons duurt het een eeuwigheid. Dat jullie daar laten weten wat er nu precies gebeurd is wel heel fijn! Heel tegenstrijdig dus.. Marjon, ik snap je reactie. Het lijkt nu misschien of ik heel lichtzinnig hier naar toe ben gegaan en door een wat meer directe confrontatie ineens weer stil ga staan bij het gevaar dat alle jongens en meiden hier dagelijks lopen. Geloof me, dat is absoluut niet het geval. Kort tijdsverloopje; toen we voor het eerst het wilde idee hadden bedacht om naar Irak te gaan, was er enthousiasme en een 'yeah, let's go!'-gevoel. Dan, een paar dagen later, ga je je realiseren wat je gaat doen. Ik heb ook serieus getwijfeld over wel of niet meegaan. Doorslaggevend was de medewerking van Defensie, het enthousiasme van alle betrokkenen en de aanhoudend negatieve berichtgeving over de aanwezigheid van het leger in Irak - onze 'moral boost' moest wel welkom zijn! We zitten hier nu een paar dagen en worden super behandeld. Iedereen is supervriendelijk, we hebben alle vrijheid, zien en beleven fantastische dingen en de sfeer is fantastisch. Je vergeet dan gewoon bijna waar je eigenlijk zit: in een oorlogsgebied. Ik schaam me er niet voor dat ik dat vergeet. Uit de vele gesprekken die ik hier voer, blijkt dat het veel jongens en meiden hier ook vaak zo vergaat. Natuurlijk ben je altijd alert en is er constant een gespannen onderlaag, maar je houdt het niet vol om constant in angst te leven. Je zit hier met een paar honderd man midden in honderden kilometers zandbak, dan moet je er wat van maken. En het feit dat even kan vergeten dat er hier gevaar dreigt, bewijst dat dat lukt. Een heel knappe prestatie in dit godvergeten land.
Budget reizen
Door Michiel Veenstra, donderdag 19 februari 2004 om 6:11
Dat zal dan wel Murphy's Law zijn. Gisteren schrijven dat de uitzendingen lopen als een trein en dan vervolgens een deels gemankeerde woensdagochtend-show. De ellende begint om kwart voor zeven (hier dus kwart voor negen): Hilversum meldt op de messenger (de communicatie verloopt vlekkeloos en modern) dat de verbinding dipjes heeft en dat ze de boel moeten overnemen. Opperste verwarring bij ons, want wij horen het geluid uit Hilversum nog wel vlekkeloos. Luc van Rooij, die de hele week met standby zit in de studio voor een geval als dit, moet hals over kop zijn vingers uit z'n neus halen en meldt dat de verbinding met Irak is weggevallen. Adam legt een paar platen later per telefoon nog even dat er wat problemen zijn, terwijl Maarten en Maikel supersnel aan het werk zijn om zo snel mogelijk de boel weer in de lucht te krijgen. En dat lukt: kwart over zeven pakt Adam de presentatie weer op vanuit onze dampende stampende studiotent.
Even na half negen is het weer bal: de verbinding heeft weer moeilijkheden. We kunnen nu voor het gesproken woord echter meteen terugvallen op een telefoonlijn die via de mengtafel naar Hilversum gaat. Iets voor negenen zijn we weer back on track. Een beetje stressig dus vanochtend. En eigenlijk... eigenlijk vinden we het zo slecht nog niet. Veel reacties op de uitzendingen van maandag en dinsdag waren in de trant van 'het klonk zo goed, je zou haast vergeten dat het uit Irak komt en niet uit Hilversum'. Nou, bij deze dan ook weer rechtgezet.
Het schema is weer bekend; om 11 uur een uurtje tijd voor onszelf, 12 uur lunch en 13 uur op excursie. En natuurlijk valt dat uurtje voor onszelf wel mee. Maarten Vermee, die namens het NOB het technische reilen en zeilen van Operation Iraqi Sunrise runt, heeft het al omschreven als meer dan een lokatie-uitzending van radio: door onze actieve weblog-updates, verhalen en foto's op de Radio Veronica site en beeldreportages voor SBS is het echt een volwaardige multimedia-operatie. Het is tussen 11 en 12 (en alle extra tijd door het uitlopen en dus toch weer te laat lunchen) meer haasten dan bijkomen.
De excursie van vandaag brengt ons naar de Amerikaanse legerbasis Tallil, waar ook 85 Nederlanders zijn gestationeerd, van de luchtmacht en landmacht om precies te zijn. Ik zit, samen met Adam, Alex en Maikel in de Landrover waar Adam, Arend en Maarten ook zondag op de heenreis vanuit Koeweit inzaten. Ik snap ineens waarom hier niet in geslapen kon worden: de bankjes achterin zijn oncomfortabele doorgezakte kussens op krakkemikkige pootjes. Ik ben geen voorstander van oorlog en ben me er volledig van doordrongen dat er naast Defensie ook honderden andere dingen zijn die extra budget kunnen gebruiken, maar als je ziet met welk materiaal ons leger af en toe moet werken, ga je haast vanzelf roepen om meer geld. Gewetensdillemaatje.
De reis duurt langer dan de voorgaande: we zijn bijna twee uur onderweg voor we bij dit voormalige Irakese vliegveld aankomen. Niet minder dan 6000 militairen zitten hier nu, verreweg het grootste deel Amerikaan. De basis heeft - toen het dus nog een vliegveld van deIrakezen was - behoorlijk wat schade opgelopen door bombardementen, al in de eerste Golfoorlog. Het immens grote terrein - 5 bij 5 kilometer! - ligt bezaaid met vliegtuigwrakken, brokstukken en... nog niet ontdekte bommen. We worden al meteen gewaarschuwd alleen op de aangelegde paden te lopen, omdat er nog niet ontplofte explosieven in de grond kunnen liggen. Dat valt me wel even koud op het dak: ineens sta je weer met beide benen op de grond en weet je dat je in gevaarlijk gebied zit. Als we tien minuten later horen dat we hier op tien kilometer afstand zitten van de plaats waar enkele weken geleden bij een aanslag meerdere Italiaanse militairen om het leven kwamen, is de reality check compleet. Het is hier - hoe gezellig het ook is bij de mannen en opvallend veel vrouwen van de luchtmacht - gevaarlijk.
Welkom in Irak.
We krijgen ook hier een korte presentatie, gevolgd door een rondleiding op het stukje terrein van de Nederlanders. De meeste vertrekken en kantoren zitten in containers die in twee rijen staan opgesteld in een voormalige hangar met een groot gat in het dak: erfenisje van een precisiebombardement. Creatievelingen hebben het gapende gat opgesierd met de fiets van de detco (detachementscommandant). De sfeer bij de luchtmacht doet opvallend gemoedelijk aan. De sfeer IS ook anders, zo wordt ons bezworen. In tegenstelling tot de vissers (marine) en coniferen (landmacht) werken bij de luchtmacht gewone mensen, klinkt het met een glimlach. Er zijn ook opvallend veel vrouwen hier: 12, op een totaal van 85. Het maakt ons bezoek er niet onaangenamer op.
We zijn bij de luchtmacht, dus het zat er in en dat was ook al te merken aan een steeds blijer kijkende Adam: we gaan helikopters bekijken. Om precies te zijn: een chinook, zo'n grote. Ik leer steeds meer bij. Nog even en ik kan automerken herkennen en niet alleen de kleur J Wat een gevaarte zeg. Stel je toch voor dat we daar eens een rondje mogen doen.... Op weg van de containers naar de chinook wil ik snel even een stukje zand/gras oversteken om een wat rare bocht van het grindpad af te snijden. Ik word meteen teruggetrokken aan mijn arm en krijg de herinnering aan de kans op de aanwezigheid van explosiegevaar buiten de aangegeven paden te horen. Het duurt een paar seconden, maar ik heb me nu echt voor het eerst deze week gerealiseerd dat we hier gevaar lopen. Whoa.
Ik hoor nog twee aardige staaltjes budget-verhalen. Er wordt al tijden gevraagd om een bus, maar de budgetten laten dit niet toe. Wel staat er al acht maanden een verlaten Irakese bus op de basis waarvan niemand weet wie de eigenaar is. Vanochtend hebben twee monteurs de stoute schoenen aangetrokken: een paar keer navragen en hard roepen van wie de bus is, geen antwoord. Prima, dan knappen we hem zelf op. De bus - nauwelijks een jaar oud en 20.000 kilometer op de teller - loopt weer als een zonnetje. Mocht de eigenaar zich ooit nog melden dan kan hij de bus weer opeisen, maar tot die tijd hebben de mannen en vrouwen op Tallil een eigen bus. Ook aardig: er is een helikopter verscheept die het niet doet, inferieure kwaliteit dus wegens budgetproblemen. Om de kist te repareren moet er een speciale bout uit Nederland komen, die speciaal ingevlogen moet worden. En daar is dan wel weer geld voor. Ze snappen het hier zelf ook niet.
De tijd vliegt en het is al weer bijna tijd voor eten. Dat doen we vandaag niet bij Smitty, maar hier in Tallil. Een unieke ervaring, want zoals gezegd is deze basis eigenlijk een Amerikaanse. En het Amerikaanse leger, dat is een verhaal apart. Deze mannen zijn standaard een jaar van huis, niet een paar maanden. Een jaar. Dat vraagt om andere benodigdheden. Zoals bijvoorbeeld een kampwinkel waar je jerrycans shampoo koopt voor 80 dollarcent. Een stereotoren voor een tientje. Dat werk. En - ik moest het met eigen ogen zien om het te geloven - : een Pizza Hut en Burger King op het terrein. En dat vraag ook om op z'n minst een beetje een fatsoenlijke eetgelegenheid. Zoals twee megatenten, van binnen ingericht als een Real American Diner. Met flesjes ketchup en metalen servettenhouders op tafel. Gigantische saladebars. Grote koelkasten met alle belangrijke frisdranken in blik. Keuze uit de meest uiteenlopende maaltijden, van french fries en cheeseburgers tot macaroni & cheese en honey-glaced chicken. Keuze uit aardbei-ijs, chocolade-ijs, brownies, cheesecake en weet ik wat voor zoetigheden als dessert. en LEKKER!!!!
De terugreis nadert en de spanning stijgt: we waren al voorzichtig voorbereid op een spectaculaire terugkeer. En inderdaad, spectaculair is het zeker: we vliegen terug naar Camp Smitty met een heuse Chinook. Whoa.... dit is toch wel echt heel erg stoer om eens mee te maken. We tekenen een presentielijst voor de loadmaster - de man die achter bij de open klep zit om de boel in de gaten te houden - voor het geval er iets mis mocht gaan. Op die manier weet hij naar wie er eventueel gezocht moet worden. Hoe spannend het ook is, het is ook bloedserieus: we vliegen in het donker zonder enige verlichting. Ook fotoflitsers zijn niet toegestaan, omdat we in verband met onze veiligheid niet gezien mogen worden. We moeten oordopjes in vanwege het oorverdovende lawaai en Adam krijgt de absolute klapper: hij mag frontseat met speciale night-sight goggles. Als een kind zo blij!
Eerlijk is eerlijk: in dit immense land van niets zie je bij zo'n vlucht in het donker geen fuck. Maar het idee, de ervaring... 20 minuten in een chinook door het Irakese luchtruim. Het moet niet veel gekker worden.
Dag drie was niet per se een dag van indrukwekkende impressies over het leven van mensen in barre omstandigheden. Het was een dag waarin ik veel heb geleerd over de andere kant van oorlog, namelijk de puur technische. Budgetten, verschillen in leger-onderdelen, een blik op de Amerikanen. En een kennismaking met zwaar materieel. Dat, en de dag waarop ik midden in de Irakese woestijn een Burger King heb gezien. Tismewat.
Mister! Mister!
Door Michiel Veenstra, dinsdag 17 februari 2004 om 21:29
Veel te laat gemaakt gisteren. Het was na twaalven lokale tijd dat we in bed lagen. Deels door het werk wat er nog lag aan de logs, fotoreeksen en videomontage, maar deels ook zeker doordat we eigenlijk niet WILLEN slapen: elk moment in bed is een moment aanwezigheid in levenden lijve gemist, zo voelt het. We zijn er tot in ons diepst van doordrongen hoe bijzonder en uniek onze missie hier is - radio maken vanuit een oorlogsgebied, midden in de woestijn op een Nederlandse legerbasis. Als ik reacties lees in onze logs en in de mail zie ik vaak de term 'radiogeschiedenis' opduiken. Ik weet niet of het zo grotesk is, maar ik weet wel dat ik hier aan mijn persoonlijke geschiedenis bezig ben: wat ik hier zie, hoor, voel en ruik vergeet ik absoluut nooit meer.
Maar goed, kort nachtje dus. Ook doordat roommate Arend weer een aardige poging deed tot het imiteren van een houtzagerij. Als om half zeven de wekker gaat voelt het dan ook als TE vroeg. Een snelle douche in de hangende slaapzak en dan snel via de ontbijtservice in de eettent door naar Media Ops HQ, waar het al echt aanvoelt als een thuis ver van huis. Ik merk nu hoe grappig het is dat ik eigenlijk het minst te melden heb over de hoofdreden van ons bezoek: de live-uitzending zelf. Die gaat namelijk als een zonnetje, het voelt eigenlijk bijna hetzelfde als in Hilversum aan het werk zijn - los van het feit dat je hier na afloop om 11 uur 's ochtends vol een zonovergoten woestijn inwandelt. Wel was het tof dat vanochtend ook daadwerkelijk iedereen op het kamp mee kon luisteren: onze illegale zender is gistermiddag de lucht ingegaan en blaast op de 104 FM Veronica over het Irakese landschap. De nieuwe luisterschare wist ook ons goed te vinden: het was tijdens de hele uitzending een gezellige drukte in de provisorische studio. Gaf een tof sfeertje!
Al op de tweede dag begint er zich een aardig dagritme af te tekenen: na de uitzending een uurtje de tijd om wat bij te komen en het internet af te struinen, dan om 12 uur lunch en om 13 uur de Landrovers in voor de excursie. Dat weten we allemaal, behalve Arend, want die is om tien over één nergens te bekennen. Net als we besluiten voor de grap net te doen of we zonder hem weg willen rijden, komt hij er aanhuppelen, ondertussen halfslachtige pogingen ondernemend om zijn blouse in de broek te doen. Arend had zichzelf in het toilet opgesloten. Never a dull moment met the newsguy.
Vandaag brengt de excursie ons naar Ar Rumaythah, een stad van zo'n 60.000 inwoners op een paar kilometer van As Samawah. Ook hier zit een kleine basis, 150 man groot. We worden hier ontvangen met een heerlijk koel biertje - alcoholvrij. De mannen hier hebben echt werk gemaakt van ons bezoek: in de ontspanningsruimte - ook hier weer briljant aangekleed - vertellen verschillende leidinggevenden aan de hand van een powerpoint-presentatie over wat ze zoal in de omgeving doen. Naast veel humanitaire projecten (zoals bijvoorbeeld het opknappen van het plaatselijke voetbalstadion) is vooral orde handhaving natuurlijk een erg belangrijke taak. Veel voorkomende vergrijpen (alhoewel steeds minder) zijn autokapingen en plunderingen. Ook vanuit dit kamp - waarvan we drie man morgenochtend in Ook Goeiemorgen ontvangen - maken we een uitstap naar een 'burgergebied', dit keer dus de stad Ar Rumaythah. Ondanks dat alles wat meer stedelijk aandoet als Al Khidr, is het eigenlijk dezelfde ellende. Veel armoede hier, alhoewel we al wel hebben begrepen dat dat niet voor iedereen geldt: de mensen zijn hier verdeeld in stammen, waarbij de stamhoofden net zo leuk 's avonds een dvd'tje bekijken op hun breedbeeld home cinema set. Irak is op zich best een rijk land: het bezit de grootste olievoorraad ter wereld. Maar helaas voor het gros van de bevolking ook één van de meest kromme verdeelsleutels op deze aardkloot als het aankomt op welvaart.
Ik deel de Landrover met een tolk. Deze Irakees moest enkele jaren geleden het Irak van Saddam ontvluchten en is toen gaan studeren in Groningen. Hij vertelt honderduit over het werk van het Nederlandse leger. Niets dan waardering voor de kleine projecten die overal worden opgestart, frustratie over het feit dat de Nederlanders eigenlijk ook niet veel kunnen doen aan de echt grote dingen, de grote lijnen. Dat is aan de Amerikanen. Na een ritje in de Landrover vervolgen we onze tocht met een wandeling door de winkelstraat en over de markt. Ik spreek ook een inwoner met een behoorlijke kennis van de Engelse taal. Hij vertelt me dat de blijdschap van het grootste deel van de mensen die we hier zien - ook vandaag blije gezichten, zwaaiende mensen en kinderen die hun duimen in de lucht steken - oprecht is: het regime van Saddam Hoessein was geen pretje. Hoever dit deel van Irak ook van zenuwcentrum Baghdad afligt, hij schat dat 1 op de 3 mensen een informant was van Hoessein en je dus erg op je tellen moest passen. Een gesprek met je eigen vrouw over de politieke situatie kon al desastreuze gevolgen hebben. Iedereen in Ar Rumaythah heeft als direct gevolg van het tijdperk Hoessein minstens 1 familielid verloren. Wie in de nabijheid van een tv-camera of bezoekende hoogwaardigheidsbekleder niet enthousiast meeklapte of juichte, kon een kogel verwachten. Ik vraag hem of hij weet op hoeveel weerstand de oorlog stuitte in het westen bij aanvang. Hij weet het - maar het maakt de mensen niet zoveel uit of de motivaties van Bush nou wel of niet zuiver waren: ze zijn bevrijd. Ik moet eerlijk zeggen dat ik het 'bevrijdingsverhaal' altijd wat dubieus vond, maar ik krijg hier met eigen oren van een direct betrokkene buiten alle propaganda-machines om het tegendeel te horen. Bijzonder.
Supah-producer Maikel is vandaag voor het eerst mee op excursie, wegens drukte kon hij gisteren niet. Hij maakt dus vandaag voor het eerst de armoede mee, de enthousiaste Irakezen, de meerennende kinderen. De kids zijn hier vooral dol op iedereen met een fotocamera. "Mister, mister", klinkt het van alle kanten als je met camera door de straten van Ar Rumaythah loopt. Als je kijkt, dan zie je een breed glimlachend kind dat gebaart "maak een foto van mij!". En dan niet een jochie of meisje, maar tientallen. Maikel weet niet wat 'm overkomt, hij zoekt naar woorden. De vraag om aandacht komt overal vandaan. Als we de stad verlaten en langs een met palmbomen begroeide rivierbedding weer naar Smitty rijden, blijven overal kinderen vandaan rennen om te zwaaien. Je ziet ze soms al tientallen meters van achter hun lemen hutje (huis) naar de weg toerennen. Je kunt niet bezig BLIJVEN met fotograferen, dus op een gegeven moment doet Maikel alsof hij een plaatje schiet. "Realiseer je je dat ik nu, door net te doen of ik een foto heb gemaakt, deze jongen waarschijnlijk een verhaal kado heb gegeven dat hij zijn hele leven bij zich zal dragen". Ik kijk nog eens naar de omgeving, denk na over wat de bezittingen zullen zijn van het jochie, probeer me voor te stellen hoe zijn dagelijks leven er uit ziet en geef Maikel gelijk.
Foto's Al Khidr
Door Michiel Veenstra, dinsdag 17 februari 2004 om 10:21
 Deze jongen komt wat eten halen voor z'n ezel bij de Iraakse legerbasis. |
 Adam luistert naar de toelichting van Martijn in de wapenruimte van het kamp. |
 Wapentraining. |
 Eén van de open riool-straten in Al Khidr. |
 Je komt nog eens wat tegen. |
 Een marktkoopman in Al Khidr. Even later zou hij blij zijn Irakese cash tonen als een echte player. |
 Van links naar rechts de tijdelijke autobrug, de tijdelijke voetgangersbrug en de vernielde oorspronkelijke brug. De inwoners wachten met smart op de voltooiing van de reparatie. |
 Levendige gesprekken op het marktplein. |
 Ook hier is Arend extreem populair! |
 PK checkt onze teksten voor online publicatie op feitelijke onjuistheden. Geen censuur!. |
Al Khidr
Door Michiel Veenstra, maandag 16 februari 2004 om 22:14
Na zowaar een uitstekende nachtrust - en dat is verwonderlijk als je de barak deelt met meestersnurker Arend Langenberg - gaat om zes uur de wekker. Lang leve het tijdsverschil en het wegens logistieke redenen (uitslapen) niet te hoeven presenteren van Veenstra uit de Veren: dit is gewoon uitslapen!
Meteen wurm ik mezelf uit m'n heerlijk warme slaapzak en loop op slippers naar de douche-cabine: een vierkant gevaarte van zo'n drie bij drie meter met daarin een stuk of zes aparte douches: het zijn eigenlijk meer verticale slaapzakken van groen canvaszeil. Je stapt erin, ritst 'm dicht, legt je schone kleren en handdoek in een afsluitbaar vak en dan hup de kraan aan. Het devies: alleen 'Navy Showers', ofwel korte snelle douches in verband met een watertekort. Het gevoel om in zo'n slaapzak in de open lucht, midden in de Irakese woestijn op een verder doodstille basis onder een opkomende zon een douche te nemen is niet te beschrijven: waan-zin-nig.
Om half zeven is het ontbijt opgediend in de grote eettent. Net als gisteren al bleek bij de lunch en het diner is er eten in overvloed, ook de keuze is groot. De koffie en broodjes doen goed. Met een wakker gevoel lopen we over het grind naar het zenuwcentrum, de Media Ops tent. Adam zit er al; hij heeft vier uurtjes geslapen. Hij heeft tot diep in de nacht zitten monteren aan het eerste SBS-verslag. Er heerst een vreemde spanning: bij binnenkomst horen we al dat er verbinding is met Hilversum en alles werkt ook als een zonnetje: naast Adam hebben ook Maikel en Maarten het laat gemaakt om alles in optima forma te laten werken. Het loopt tegen zessen en met een fikse vertraging in het signaal spreken we met de lijnbewaking in Hilversum wat korte dingen door. Zij starten de commercialblokken in, de rest komt allemaal uit Irak. Dat moet goed op elkaar worden afgestemd door bijvoorbeeld even af te spreken wat Adam's laatste woorden zijn voor de commercials er in mogen. Naast de crew is er ook een handvol mariniers aanwezig van hoofdzakelijk de Media Ops. Ze hebben koffie en zitten vol spanning te wachten op dat wat komen gaat: een radio-uitzending vanaf een legerbasis. Bedenk het maar.
Als om twee over zes (hier dus acht) het nieuws is afgelopen, schalt de uuropener door de afgeladen tent: Operation Iraqi Sunrise is los!!! De show gaat als een trein: het lijkt haast nog sneller te gaan dan in Hilversum, waar we toch ook regelmatig verzuchten dat de tijd zo snel voorbij vliegt. Door het tijdsverschil gaat de tijd helemaal snel: als we klaar zijn met Ook Goeiemorgen is de plaatselijke tijd al 11 uur en dus bijna tijd voor de lunch.
Na de lunch - spaghetti en een uitgebreide broodmaaltijd - is het tijd om de helmen en kogelwerende vesten er bij te pakken, want we gaan op excursie. Met drie jeeps vertrekken we naar het kamp van de 23e compagnie, een paar kilometer verderop. Het kamp is stukken kleiner dan thuisbasis Camp Smitty: 150 tegenover 800 mariniers zijn hier werkzaam. We worden hartelijk ontvangen in dit gemoedelijke kamp. Tijdens de rondleiding kunnen we vrijuit vragen naar wat we maar willen en krijgen we eerlijke antwoorden. Veel mannen willen graag even op de foto met Adam en laten duidelijk merken dat ze het leuk vinden dat we hun verhaal op de radio willen laten horen. “Je leest alleen maar de shit in de krant. Niemand vraagt ons naar het goede nieuws en het werk wat we nou eigenlijk doen".
Wat dat is, zullen we snel met eigen zien als we met de jeeps naar het nabijgelegen Al Khidr gaan, het dorp waar dit kamp dagelijks patrouilleert. We beginnen ons uitstapje met een bezoek aan een vers uit de grond gestampte Irakese legerbasis. Honderd inwoners van Al Khidr worden hier door de Nederlandse mariniers opgeleid tot politieagent, hoognodig na het wegvallen van het vorige regime. Van een intense begeleiding moet het hier steeds meer zelfredzaam gaan werken. De cooperatie van de Irakezen blijkt groot. Martijn, die hier de leiding heeft, verteld met overgave en enthousiasme over het werk wat hier al is verzet en nog verzet gaat worden - ook nog ver nadat hij over vijf weken weer naar Nederland gaat. We zijn erg onder de indruk van wat we zien - waar een paar maanden geleden nog niets was, is nu een steeds completer wordende legerbasis te vinden met barakken, recreatieruimte (15 witte kuipstoeltjes rond een tv), slaapzalen, keuken, eetzaal, doktersruimte en kamptoko. We kijken mee naar een wapenoefening en bij afscheid verdringen de inwoners zich haast om toch vooral te laten merken dat ze 'goodbye' aan hun vocabulaire hebben toegevoegd.
We tuffen door naar Al Khidr zelf, een dorp met tussen 25.000 en 50.000 inwoners - preciezer dan dit zijn de officiele cijfers niet. Ik weet werkelijk niet wat ik zie: uit alle huizen en steegjes komen lachende kinderen een stukje met ons meerennen, blij lachend. Ze zwaaien, steken hun duimen in de lucht. Geen gebedel, maar blijdschap. Chauffeur Johan vertelt me dat er maar weinig mensen in Al Khidr te vinden zijn die niet een familielid hebben verloren onder Saddam's regime. De mensen hier zijn oprecht blij met hun bevrijding - waarbij ongetwijfeld wel mee zal tellen dat er in de oorlog niet veel hevige gevechten hier hebben plaatsgevonden. Ook een saillant detail: de houding ten opzichte van de hier gestationeerde Amerikaanse militairen is een stuk minder vriendelijk, zij worden gezien als de bezetters. De Nederlanders, dat zijn vrienden.
Het overgrote deel van Al Khidr verkeert in deplorabele staat, en dat heeft niets te maken met vernietigingen door oorlogsgeweld. Dit is allemaal een erfenis van het Saddam-tijdperk: jarenlang is er een cent geinvesteerd in het onderhoud van nietsbetekenende dorpen als dit. Sommige straten zijn letterlijk een open riool. Grote plassen smerig water scheiden beide straatkanten van elkaar. De stank is werkelijk ongekend. Hier door heen lopen is al een beproeving, dat hier daadwerkelijk ook mensen kunnen wonen is domweg onbegrijpelijk. Na enkele minuten komen we bij een grote brug over de Eufraat, die momenteel wordt opgeknapt na vernietigd te zijn geweest in de Golfoorlog - die van 1991 wel te verstaan. Naast de oorspronkelijke brug bevinden zich twee tijdelijke noodbruggen. Eentje voor voetgangers, de ander voor auto's en ezelkarretjes. Terwijl we met de jeeps bezig zijn met de oversteek, besluit Adam dat een wandeling helemaal geen kwaad kan. Onder begeleiding nemen we de voetgangersbrug en lopen de markt op. Hier spreekt iedereen ons aan, vooral de vele video- en fotocamera's die we bij ons hebben spreken tot de verbeelding. “Mister, mister" klinkt het veelvuldig, vergezeld door het gebaar van iemand die een camera bedient. De bewoners van Al Khidr spreken ons aan en vertellen - met hulp van de meegenomen tolk - over hun omstandigheden, hun wensen. Niet klagend, maar met een open instelling, klaar voor een gesprek. Eén iemand is aan het woord, de rest kijkt toe en vormt een grote cirkel van aandachtig luisterende mensen om ons gezelschap. De sfeer is geen moment bedreigend, maar wel erg indrukwekkend. Beelden die ik ken van bijvoorbeeld het journaal waarbij tientallen mensen in een ver land in inheemse kledij samendrommen rondom een gesprek of camera komen voor mijn ogen tot leven. Een bizarre ervaring, die ik nog steeds - het is half twaalf 's avonds lokale tijd - niet echt weet te duiden, niet kan plaatsen. Je ziet hier zoveel bijzonders, zoveel bizars. Als elke dag hier zoveel indrukken met zich meebrengt, moeten we na afloop twee weken met vakantie om alles een plaats te geven.
De terugreis naar het kamp over de provinciale weg laat nog eens goed zien dat Irakezen rijden als gekken: verkeersregels? Fuck 'em. Veel mariniers hier zijn eerder bang voor een verkeersongeluk dan welke andere vorm van gezondheidsbedreigende ellende dan ook. We drinken met onze gastvrije vrienden van de 23e compagnie nog een koffie, brengen een bezoek aan de kamptoko (slof sigaretten: 12 euro) en gaan terug naar Camp Smitty. Onderweg passeren we een file van een auto of 30. De reden? Hier zit een tankstation. En als benzine twee eurocent per liter kost, dan is dat best een uurtje wacht waard. Met een hoofd vol ervaringen, indrukken, nieuwe kennis en waardering voor alles wat de mariniers hier neerzetten zetten we ons aan de avondmaaltijd. Patat, boontjes en een ouderwets lekkere gehaktbal. Na het eten spoedden we ons weer naar de Media Ops tent, waar we gezellig rond de airport onze laptops op schoot nemen en aan het werk gaan. We lezen de toffe reacties op de uitzending van vanochtend - dank daarvoor! -, laden de foto's in en gaan als een dolle schrijven aan de verslagen voor op de logs. Leuk om te lezen trouwens dat veel mensen het haast teleurstellend is dat de kwaliteit van de uitzendingen zo ontzettend hoog is voor iets wat helemaal uit Irak komt. Misschien morgen toch maar voor 'het gevoel' af en toe eens een schop tegen de schotel geven. :-) Foto's vind je alvast bij Adam, ik zal er morgen nog wat plaatsen. Check voor meer pics ook de Radio Veronica site en de site van de jongens hier, NL Det Irak.
Michiel Twittered
@vanhooft ik vind het 1 van de grootste creatieve radiomakers van de afgelopen jaren. Dus nee, niet in mijn optiek.
@vanhooft ons slap ouwehoeren is net zo creatief werk als jouw copywriting en jij noemt jezelf ook een creatief baasje zie ik in je bio.
@vanhooft slap ouwehoeren is kwestie van smaak en beetje flauw, maar goed. Playlist bij #3FM is niet opgelegd maar in overleg gemaakt
@Redlum25 als oud-medewerker van meerdere commerciële zenders weet ik dat het echt een verschil van dag & nacht is
Michiel Flickerd
Laatste Nieuwsberichten
Archief op categorie
- Algemeen
- Algemeen (128)
- AngryPix
- Algemeen (59)
- Archief
- Algemeen (5030)
- Films
- Algemeen (9)
- Florida 2006
- Algemeen (6)
- Geektalk
- Algemeen (21)
- Leuke links
- Algemeen (227)
- Mobypicture
- Algemeen (82)
- Muziek
- 90s Request (10)
- Algemeen (246)
- Crowded House (26)
- Fijne 50 (8)
- Weezer (21)
- Nieuws
- Algemeen (61)
- Commentaar (7)
- Noordpool FM
- Algemeen (46)
- De aanloop (13)
- Operation Iraqi Sunrise
- Algemeen (13)
- Orlando 2002
- Algemeen (16)
- Pepernoten Countdown
- Algemeen (16)
- Radio
- Algemeen (310)
- Coco de Papegaai (3)
- Ek-stra Weekend (138)
- Gewoon Michiel (2)
- MetMichiel (168)
- MetMichiel naar de USA (6)
- Serious Request (1)
- Serious Request (32)
- Serious Talent Live (6)
- Starbucks
- Algemeen (18)
- Strips
- Algemeen (29)
- TV
- Algemeen (88)
- MetMichiel naar... (10)
- Viva Las Vegas
- Algemeen (9)